Wanneer is de toestemming voor het nemen of het gebruik van een foto nodig?

Zoals ook op de website ikbeslis.be aangehaald wordt, kan er een onderscheid gemaakt worden tussen gerichte en niet-gerichte beelden. Voor niet-gericht beeldmateriaal is niet noodzakelijk de voorafgaande toestemming vereist om deze te verspreiden of te publiceren. Het betreft hier echter een "grijze zone"; het onderscheid tussen een gericht en een niet-gericht beeld is geen duidelijk afgelijnde grens. Bij redelijke twijfel is het raadzaam om steeds de voorafgaande en uitdrukkelijke toestemming van de betrokkene(n) te vragen.

Er zijn in de praktijk m.a.w. een aantal mogelijkheden om als school(bestuur) uit te kiezen wat betreft het gebruik van beeldmateriaal en het bijhorende "beheer" van toestemmingen:

  • geen beelden meer gebruiken en/of publiceren (geen toestemmingen nodig);
  • enkel nog niet-gerichte beelden gebruiken en/of publiceren (geen toestemmingen nodig);
  • enkel nog niet-gerichte beelden en een klasfoto gebruiken en/of publiceren (toestemming voor de klasfoto is nodig, maar ervaring leert dat hier slechts heel uitzonderlijk geen toestemming voor gegeven wordt);
  • toestemming voor gerichte beelden vragen, voor alle publicatievormen en -media samen (indien de betrokkene één van de publicatievormen niet wenst, dan weigert hij/zij ineens alle andere vormen/media ook);
  • toestemming voor gerichte beelden vragen, onderverdeeld per publicatievorm en -medium (administratief-praktisch het meeste werk).

Deze keuze moet het schoolbestuur maken. Als AIV kan je adviserend optreden, en desgevallend een voorstel tot toestemmingsformulier ontwerpen.

Noten

Een pasfoto kan een school intern administratief gebruiken (zonder toestemming te moeten vragen).

Beeldmateriaal voor didactische doeleinden, bv. een filmpje of foto's voor een project of in de les gemaakt, vereist ook geen toestemming. Ze mogen enkel gedeeld worden met de leerkracht(en) in kwestie en/of in de klas. Verdere verspreiding of publicatie vereist meestal wel de uitdrukkelijke toestemming van de betrokkene(n). Men dient dergelijk beeldmateriaal ook voldoende te beveiligen, en te verwijderen wanneer het doeleinde waarvoor ze gemaakt zijn, volledig bereikt is (bv. einde van het schooljaar).

Voor folders, flyers e.d. die uitgedeeld, opgestuurd of op een andere manier algemeen verspreid worden (bv. Facebookpromotie), zouden we ook voor niet-gerichte foto's steeds de toestemming vragen. Dit kan immers moeilijk tot onmogelijk "ongedaan" gemaakt worden of dergelijke, indien zou blijken dat men bezwaar heeft.