Een leerling van een bepaalde klas wil les volgen via Bednet. Kan dit systeem, gelet op de privacy van de andere betrokkenen in de klas, zo maar toegepast worden?

Het recht op SIO (synchroon internetonderwijs) is geformaliseerd in het SIO-decreet van 23 april 2014. Bednet vzw is de, door het departement onderwijs gesubsidieerde, implementator van SIO in Vlaanderen. Zij zijn verwerkingsverantwoordelijke voor alle persoonsgegevens die zij van de leerling, ouder(s) of voogd, school, CLB, ... ontvangen. We verwijzen naar hun website voor meer informatie hieraangaande (o.a. deontologische code, gebruikersovereenkomst, privacyverklaring): zie https://bednet.be/

Afhankelijk van de ruimte en de opstelling van het Bednet-systeem, is het echter niet uit te sluiten dat medeleerlingen in beeld komen. De leerkracht(en) worden zo goed als steeds in beeld genomen. Meestal kan de leerling die SIO volgt, de camera ook (beperkt) ergens naartoe richten. Verder is het niet uit te sluiten dat de leerling die SIO volgt, schermafdrukken neemt van de Bednet-beelden uit de klas. Met het Bednet-systeem kan het beeldmateriaal niet opgenomen worden (enkel live streaming).

Elke verwerking van persoonsgegevens vereist voor de AVG een grondslag (verwerkingsgrond). Bednet berust voor de AVG op een gerechtvaardigd belang van een derde, t.t.z. van de leerling de SIO wil volgen (artikel 6 AVG, lid 1, f). Hierbij verduidelijkt grond 47 AVG dit verder als volgt: "De gerechtvaardigde belangen van [...] een derde, kan een rechtsgrond bieden voor verwerking, mits de belangen of de grondrechten en de fundamentele vrijheden van de betrokkene niet zwaarder wegen, rekening houdend met de redelijke verwachtingen van de betrokkene op basis van zijn verhouding met de verwerkingsverantwoordelijke. [...] In elk geval is een zorgvuldige beoordeling geboden om te bepalen of sprake is van een gerechtvaardigd belang, alsook om te bepalen of een betrokkene op het tijdstip en in het kader van de verzameling van de persoonsgegevens redelijkerwijs mag verwachten dat verwerking met dat doel kan plaatsvinden."

Dit houdt in de praktijk in dat men bij het gebruik van Bednet a.h.w. een "afweging" maakt tussen het belang van de leerling die SIO volgt om les (van op afstand) te kunnen volgen enerzijds, en de rechten en vrijheden (i.e. de privacy) van de andere leerlingen en de leerkrachten anderzijds. Gelet op de verplichting die volgt uit het SIO-decreet, kan de onderwijsinstelling Bednet niet weigeren indien de ouder(s) of voogd hierom vragen, indien de leerling voldoet aan de voorwaarden om van Bednet gebruik te kunnen maken en als Bednet de aanvraag kan uitvoeren.

Belangrijk is dat de onderwijsinstelling, voorafgaand aan de in gebruik name van het Bednet-systeem, de andere leerlingen en leerkrachten op de hoogte brengt van het feit dat zij, vanuit een gerechtvaardigd belang voor de leerling die SIO volgt, mogelijks in beeld kunnen genomen worden (informatieplicht, artikel 13 AVG). Zij kunnen in principe het recht van bezwaar uitoefenen (artikel 21 AVG), waarbij de onderwijsinstelling het gebruik van Bednet uiteraard vanuit het recht op onderwijs van de leerling die SIO volgt en vanuit het SIO-decreet kan motiveren.

De onderwijsinstelling kan de leerling die SIO volgt, er eventueel op wijzen dat schermafdrukken nemen enkel toegelaten is indien het functioneel is (bv. om iets van didactisch materiaal te registreren dat de leerkracht op een bepaald moment in de les toont) en nooit om leerlingen, leerkrachten of andere personen te capteren. De schermafdrukken die zij zouden nemen, mogen ze nooit publiceren of verspreiden (tenzij ze daar uitdrukkelijk toestemming voor zouden vragen) en dienen ook verwijderd te worden van zodra hij/zij deze niet meer nodig heeft.

(Nagekeken op 15/01/19)